2021-04-16

Bizitza eta ilargia

 BIZITZA


BIZITZA, BIZITZA
ZURE MDUKO POLITA


BIZITZA, BIZITZA
EZIN IZAN HAIN POLITA


EZ DAKIGU NOLA ZAINDU
ZERBAIT HAIN POLITA 


HONA ETORTZEN DA
ETA BERTAN JOATEN DA



BETI POZIK EZ,
BAINA TRISTE ERE EZ


ETA AMAIERA ONEKIN
OLERKIA MITZEN DA.


JURGI ITURRADE




ILARGIA

(maritxu nora...doinua)


LARGIA IKUSTEAN,
GAUERO-GAUERO

SUTEA PIZTU DUGU
EGOTEKO BERO.
LOTARA JOATEN GARA
PIZZA EGIN ETA GERO,
ETA HOR EGONGO DA
ARGIRO ARGIRO...

LEHIOTIK KUTEN DIRA,
IZAR GUSTIAK
TA BASOAN MILAKA
DAUDE IPURTARGIAK.
GAUEAN EMATEN DIGU,
ARGI ILARGIAK
HORREGAITIK JASOTZEN BAI
GURE AURPEGIAK.


LUKAS PAGANINI

DRAGOI GARAIEZINA



                         DRAGOI GARAEZINA



Bazein behin dragoi oso gaizto bat, bere kobazuloan bizi zen. Jendeak deitzen zion DRAGOI  GARAEZINA. Dragoi hori errege bat zen, berak urre pilo bat zeukan. Dragoi erregak zirenak agintzen zieten bestei, baina bera zen erregerik onena zen.
           
Egun batean gladiadoreak gaztelura nekatuta joan ziren, batzuk etxra joan ziren eta beste batzuk  erregearengana.Kejatzen zirenak,esan zuten ezin zutela egun osoan joan dragoiarengana et ezin  zutela deskantsatu.Erregeak erabaki zuen,dragoiaren gana joango zela.

Erregea joan zenean beldurra zeukan.Erregeak petsatu zuen borroka egiten ez zula irabaziko ezer erregeak kobazuloan sartu zenean sartu zenean dragoia ez zegoen,baina urre pila bat ikusi zuen.Bera hasi zen urrea hartzen,gero etxera joan zenean,konturatu zen norbait bere atzetik zegoela,gazteluan zegoenean urrea gorde zuen.

Dragoia ez zen agertu inoiz, baina dragoi txiki bat agertu zen eta bera geratu zen dragoiarekin eta urrea hartu zuen gauxza berriak egiteko.
           


                                                                                                                        Tijani Languaye 
                                                                                                                          3. ziklo
                                                                                                                          talde morea
           
           

Toki baten deskribapena PORT AVENTURA

Nik deskribatuko dudan lekua Port Aventura da. Leku ikaragarri bat da, oso handia da eta atrakzio pila bat  ditu. Salou ondoan dago eta jende asko joaten da, sambala atrakzioa parkeko atrakzio handiena da eta Stampida, nire gustokoena da. Stampida, mendi errusiar bat modukoa da baina karrerak egiteko da. 2 kolore daude: gorria eta urdina, eta bakoitza ilara bat dauka eta azkarren doan ilarak irabaziko du.

Parke erdian jatetxe bat dago, eta janaria oso goxoa da, gainera oso azkar ateratzen dute, eta jatetxearen aurrean 2 atrakzio daude, bazkaldu eta gero montatzeko.

Hotel bat dago eta ondoan leku bat, gainera gauean espektakulo ikaragarri batzuk egoten dira leku horretan. Goizeko espektakuloak ere badaude, baina ez nituen ikusi.Gauekoak ikusi nituen. Lehenengo dragoi bat agertu zen argiekin, eta gero 4 pertsona ageru ziren trage batzuekin haizea ematen zietela harketan eta hegaz egiten zuten. Eta afaltzera "txakurtxo beroak" egiten zituzten "le drums" tokira joan ginen. Berriro ere  joango nintzateke oso oso oso ondo pasatzen delako bertan.


Uxuri Pagai
3. ziklo laranja



2021-03-26

LA GUERRA

Hace diez años un soldado llamado Jack cuando  tenía diecisiete años le dieron la noticia de que cuando tuviera veinte años le iban a llevar a la guerra. Él estaba alarmado y estuvo preparándose durante dos años. Cuando tenía veinte años se fue a la guerra.

Cuando Jack fue a la guerra le dijeron que tenía que infiltrarse. El no sabía cómo hacerlo. Pero le pusieron en la lista del otro bando, después de meses entrenando en el bando enemigo llegó el dia de la traición, tenia que sabotear las armas y los walkies talkies. No lo hizo y se fue mientras todos dormían. Fue donde el capitan del bando suyo y le dijo que no habia saboteado al bando contrario y le pregunto ¿por que? Jack le dijo que sabia que iban a matar a la gente y a los otros no, y por eso no lo hizo. Jack fue detenido por no cumplir su mision, otro infiltrado hizo el trabajo de Jack.

Jack hizo un tunel con una cuchara y una horquilla para las esposas, y se escapó. 

 

Gina Vivanco 

Talde: morea 




                                                                                                

SORGIN EHIZA


XVI mendean Europan eta Euskal Herrian, emakumeen aurkako mugimendua izan zen.

Mugimendu honi Sorgin ehiza deitzen zaio. Biktima gehienak emakumeak izan ziren. Ehun milaka emakume bizirik erre, urkatu eta torturatu zituzten. Historialariek gutxi ikertu dute sarraski hau, eta gaur egun feministak izan dira lehenak gertaerak salatzeko.

Hasiera

XVImendearen erditik aurrera legalariek lege berri batzuk egin zituzen. Lege horiek sorginkeriak krimen nagusitzat harzen zituzten. Emakumeen aurkako epaiketak hasi iren.

ZEINTZUK ZIREN AKUZAZIOAK?

Edozein emakume izan ahal zen susmagarria.Honen hondorioz, izua eta beldurra zabaldu zen emakumeen artean. Eskubiderik ez zeukaten emakumeek eta onartu behar izan zituzten haiei buruzko gezur guztiak.Akuzazio artean, hauek ziren batzuk: deabruaren laguna izatea, magiaren bidez haur mordoa hitzea, umeen odola xurgatzea, edabe magikoak egitea, ganadua eta uztak suntzitzea, ekaitzak sortzea... Epaiketa amitu ondoren, erre egiten zituzten eta ondasunak kentzen zizkioten: animaliak, lurra... Bebai seme-alabak ere erre egiten zituzten.

NORK EGIN ZUEN TRISKANTZA HAU?

Jende boteretsuak eraman zuen aurrera sorgin ehiza. Eliza katolikoak elkarte bat egin zuen sorginak harrapatzeko eta hilteko: inkizizioa elkartea. Herriz-herriz zihoan emakume susmagarriak topatzeko asmoz. Euskal Herrian zihoan emakume susmagarriak topatzeko asmoz. Euskal Herrian Plierre de Lancre inkisidoreak basakeri hau aurrera eraman zuen eta milaka emakume euskaldun erre zituen, batez ere Lapurdin.

EGIAZKO ZORGINAK ZIREN?

Ez ziren benetako sorginak. Gehienak emakume behartsuak ziren: Laboriak eta soldatapeko langileak. Emakume jakintzuak eta errebeldeak ziren.







EMAKUME ERREBELDEAK

XVI mendean Irruen desjabetzea gertatu zen: familia aberatsak lur horiek erosten hasi ziren eta lur horien jabe bihurtu ziren. Nekazariek lurren jabetzea galdu zuten, eta pobretu ziren. Aldaketa honen ondorioz, nekazariak gose handia pasatzen hasi ziren eta bizimodu gogorra pasatzen zuten: lan asko egiten zuten lurra lantzen, baina jabeari eman behar zioten ia-ia guztia.Borroka gogorrak egiten zituzten beren haurrak gosetik babestu nahian. Emakumeak gizonak bezain kementsuak ziren eta askotan gizonezko arropaz jantzita zihoazen. Protestatzen zuten emakume asko salatuak izan ziren eta sorgintzat hartu zituzten. Eliza katolikoak eta familia aberatzek ez zituzten gustuko protestak eta sorgin ehizaren bitartez, hainbat emakume hil zuten.

ERRETZEKO EKITALDI PUBLIKOA

Komuitateko kide guztiek joan behar zuten emakumeak erretzen zituzten ekitaldira. Horrela izua eta beldurra zabaldu egiten zen emakumeen artean.

 EGILEA:IKER BIKANDI 

TALDEA: MOREA

BALEZALE EUSKALDUNAK

X.mendean

 Jende askok arrantzale bezala lan egiten zuten. Orduan jende asko bildtzen zen kostaldean, itsasoak eskaintzen zuen guztia aprobetzatzeko asmoz. Baina gehien balio zuen arraina kantaurin balea zen. Baleak hilda ala bizirik aurkitzen zituzten. Itsas ertzean, urria eta maiatz arean gehiago agertzen ziren. Harrezkero animali horiek ehizazeko moduan hobetzen joan ziren. Laster asiko ziren langintza horretan, buru belarri baleak lehen mailako baliabide bilakatu zen. Euskal arrantzale ausartak Erdi Aroko itsas gizonik trebeenak izatera iritsi ziren. IX eta X. mendeetan bikingoak oso trebeak ziren eta oso ausartak, ontzigintzan euskaldunek haiengandik ikasi zuten. Bale arrantzari buruzko datu idatzirik zaharrenetarikoa 1.059. urtekoa da.


XVI eta XVII. mendeak

XV. mendetik aurrera Kantauri itsasoan baleak ehizatzen eta ehiaztzen ibili ondoren, baleak desagertzen hasi ziren. Balearen olioa oso baliotsua zen Europa osoan: harein egiten ziren xaboiak eta kaleak kaleak arrgiztazeko erabiltzen zen. Orduan euskaldunak bazter urrunagoetara joaten hasi ziren baleen bila. XVI eta XVII. mendeetan Kanadako Labrador eta Ternua  lurraldetaraino joaten ziren euskaldunak baleak arrapatzen. Orduan itsasertzak euskaldun arrantzalez bete ziren. Baita arrantza ere Artiko Ozeanora, Barenys itsasora, Groenlandiara eta Ialandiara  heldu zen.


XVII. mendean 

Mende honetan bale ehiztariak gutxitzen hasi ziren pixkanaka-pixkanaka eta baleak ere bai. Baina ez ziren guztiz desagertu eta batzuk jarraitu zuten holandarren eta inglesen menpe.


Bitxikeri bat Danimakako erregea

Euskaldunak baleak ehizatzen onenak ziren eta horregaitik Dinamarkako  erregeak 1.617. urtean  18 baleontzi euskaldun eta arrantzalek kontratatu zituen, Artikora joateko eta baleak harrapatzeko.


Balezaleek arrastoak

Euskal Herriko itsas aldeo hainbat herietako armarrietan balea geratzen da, bale harrapaketaren  lekukoa da. Gaur egungo Ternuako, Labradoreko eta Norvegiako Artikoko mapetan, balezaleak egon ziren lekuetan, euskal leku-izenak topa ditzakegu: Bizcayarfonna, Biscayarbuken, "euskaldunen lekua" Kanadako Labrador aldean, kostaledean, erkeologoek XVI. mendeko 15 herrixka topatu dituzte, gaur egun. Bertan euskaldunak bizi izan ziren eta aztarna hauek atara dituzte: baleen koipea urtzeko erabilten ziren labeak, lortzen zuten olioa gordetzeko kupelak, Euskal herritk ekarritako teilak eta hilten ziren hilobiak.


      AIUR GORRITI    TALDE MOREA                                         

                                                                                                          

                                                                                                                                     

 



2021-03-12

EL PROFESOR CHIFLADO

        

La historia que os voy a contar trata de mi: Hola soy Juan, pero me llaman el profesor chiflado. 

Cuando naci era superdotado. Con 10 años acabe la unibersidad y me dedique a los a las ciencias.

Haciendo experimento con 15 años,

exploto y me empezaron a leggar ideas locas a la cabeza. Construi muchos artilugios extraños.

Un dia me llamaron para ser profesor en una escuela de alumnos superdotados y fui. Les enseñe mucha muchas cosas.


Os voy contar el dia mas gracioso que me hicieron pasar en la escuela.

Era el dia de los muertos, y los alumnos me querian gastar una broma, les dije que yo me asustaba, pero lo intentaron. Yo estaba en vater y un alumno me pego un susto, y me manche por el agua que estaba en el retrete.

El dia quer mas veces les eche la bronca:

Estabamos en clase y los niños hablando. Les dije:

-prestad atencion

y ni caso, seguian hablando por lo moviles.

Luego me pregnto uno:

-¿puedo ir al baño?

y le conteste:

vale, pero 5 minutos.

Mas tarde tuve que ir al baño porque no volvia. Regrese y luego fue otro niño sin permiso y me quede todo muy enfadado para todo el dia.

Bueno, ahora mismo estoy jubilado, no pregunteis mis años, que es de mala educacion.

Ahora soy escritor y con estas paginas os quiero resumir mi historia edsde que naci hasta que me jubile.

Me ha encantado mi vida y todavia me faltan cosas por hacer. Tengo cogidos vales de mensaje en el Caribe.  Voy a visitar todo el Caribe y tambien voy a vucear con tiburones y hacer puenting visitar paris... 

La verdad quiero visitar todo el mundo, hasta los sitios mas raros. Es mi sueño desde que aprendi a escribir con un año, pero las edades no importan, solo la diversion y el deseo que ha hecho que te diviertas y que para ti todo sea posible en esta preciosa vida. 

Les agradezco a mi madre y a mi padre por haberme traido  a la vida.

Noa Apraiz

3 zikloa 

talde laranja